สำหรับธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ ต้นทุนพลังงานถือเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อกำไรและต้นทุนการดำเนินงาน โดยเฉพาะราคาน้ำมันดีเซลที่มีความผันผวนและยากต่อการควบคุม ด้วยเหตุนี้ หลายธุรกิจจึงเริ่มมองหาทางเลือกในการบริหารต้นทุนพลังงานระยะยาวมากขึ้น หนึ่งในแนวทางที่ได้รับความสนใจคือการนำรถใหญ่ไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นรถบรรทุกขนาด 6–10 ล้อ หรือรถหัวลากไฟฟ้า (EV Truck) มาใช้งานในระบบขนส่ง

นอกจากเรื่องต้นทุนแล้ว ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมก็มีบทบาทมากขึ้นเช่นกัน โดยลูกค้าองค์กรจำนวนมากเริ่มให้ความสำคัญกับแนวคิด Green Logistics และเป้าหมายด้าน ESG มากขึ้น ส่งผลให้การใช้ EV Fleet กลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่หลายธุรกิจกำลังศึกษาและประเมินความคุ้มค่า

อย่างไรก็ตาม ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนผ่านสู่รถใหญ่ไฟฟ้า ยังมีคำถามสำคัญที่ผู้ประกอบการต้องพิจารณา เช่น รถใหญ่ไฟฟ้าประหยัดกว่ารถน้ำมันจริงหรือไม่ ค่าชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้าแตกต่างจากค่าน้ำมันมากน้อยเพียงใด และธุรกิจควรเลือกใช้สถานีชาร์จสาธารณะหรือติดตั้งสถานีชาร์จภายในพื้นที่ของตนเอง

บทความนี้จะพาไปวิเคราะห์ต้นทุนการใช้งานจริง ทั้งด้านพลังงาน การบำรุงรักษา และโครงสร้างการชาร์จ เพื่อช่วยให้ธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์สามารถประเมินความคุ้มค่าและวางแผนการเปลี่ยนผ่านสู่ EV Fleet ได้อย่างเหมาะสม

รถใหญ่ไฟฟ้ากับเปลี่ยนโครงสร้างต้นทุนธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์

รถใหญ่ไฟฟ้า หรือรถบรรทุกไฟฟ้า (EV Truck) ไม่ได้เป็นเพียงเทคโนโลยียานยนต์รูปแบบใหม่ แต่กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการบริหารต้นทุนพลังงานของธุรกิจโลจิสติกส์

ในปัจจุบัน กลุ่มธุรกิจที่เริ่มนำ EV Truck มาใช้งานมักเป็นธุรกิจที่มีรูปแบบการเดินรถค่อนข้างชัดเจน เช่น ศูนย์กระจายสินค้า (Distribution Center) ธุรกิจสินค้าอุปโภคบริโภค (FMCG) คลังสินค้า และธุรกิจขนส่งระยะสั้นถึงระยะกลาง ซึ่งสามารถวางแผนเส้นทางและรอบการชาร์จได้ล่วงหน้า สิ่งที่ทำให้รถใหญ่ไฟฟ้าได้รับความสนใจมากขึ้น คือความสามารถในการบริหารต้นทุนด้านพลังงานได้ง่ายกว่ารถดีเซล เนื่องจากต้นทุนค่าไฟฟ้ามักมีความผันผวนน้อยกว่าราคาน้ำมัน และสามารถวางแผนการชาร์จล่วงหน้าได้ โดยเฉพาะในกรณีที่ธุรกิจมีสถานีชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้า ภายในพื้นที่ของตนเอง

ด้วยเหตุนี้ หลายองค์กรจึงเริ่มมอง EV Truck ไม่ได้เป็นเพียงแนวทางด้านสิ่งแวดล้อม แต่เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือในการบริหารต้นทุนด้านพลังงาน และเพิ่มความสามารถในการคาดการณ์ต้นทุนการดำเนินงานของฟลีทในระยะยาว

เปรียบเทียบค่าน้ำมันกับค่าชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้า (บาท/กิโลเมตร)

ต้นทุนรถดีเซล (Diesel Truck)

ต้นทุนหลักของรถบรรทุกน้ำมันในธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ ส่วนใหญ่ประกอบด้วยต้นทุนด้านพลังงาน อัตราสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง และค่าบำรุงรักษาเครื่องยนต์ โดยเฉพาะรถบรรทุก 10 ล้อ หรือรถหัวลากที่มีการใช้งานอย่างต่อเนื่องในแต่ละวัน ซึ่งต้นทุนเหล่านี้มักเพิ่มขึ้นตามระยะทางและลักษณะการใช้งานของรถ

นอกจากนี้ ต้นทุนของรถดีเซลยังได้รับผลกระทบจากความผันผวนของราคาน้ำมัน ทำให้ธุรกิจขนส่งจำนวนมากต้องเผชิญความท้าทายในการบริหารต้นทุนในระยะยาว เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาพลังงานสามารถส่งผลต่อต้นทุนการดำเนินงานได้โดยตรง

ค่าชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้า (EV Truck Charging)

สำหรับรถใหญ่ไฟฟ้า หรือ EV Truck ต้นทุนหลักจะเปลี่ยนจากค่าน้ำมันมาเป็นค่าไฟฟ้า ซึ่งขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อัตราค่าไฟฟ้า รูปแบบการชาร์จในช่วงค่าไฟฟ้าสูง (On-Peak) หรือช่วงค่าไฟฟ้าต่ำ (Off-Peak) รวมถึงประสิทธิภาพของแบตเตอรี่และลักษณะการใช้งานของรถ

หากธุรกิจสามารถวางแผนการชาร์จในช่วง Off-Peak หรือใช้ระบบ Time-of-Use (TOU) ภายในคลังสินค้าหรือศูนย์กระจายสินค้าของตนเองได้ ต้นทุนด้านพลังงานอาจลดลงเมื่อเทียบกับการใช้รถดีเซล ซึ่งเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้รถใหญ่ไฟฟ้าได้รับความสนใจจากธุรกิจขนส่งมากขึ้น

ตารางเปรียบเทียบต้นทุน

รายการ	รถดีเซล (Diesel Truck)	รถใหญ่ไฟฟ้า (EV Truck – Off Peak)	รถใหญ่ไฟฟ้า (EV Truck – On Peak)
พลังงานที่ใช้	~28.6 ลิตร	~120 kWh	~120 kWh
ต้นทุนพลังงาน	~915 บาท	~300 บาท	~540 บาท
ต้นทุนต่อกิโลเมตร	~9.15 บาท/กม.	~3.00 บาท/กม.	~5.40 บาท/กม.
Carbon Emission	~76.6 kg CO2/ 100 กม.	~54 kgCO2/ 100 กม.	~54 kgCO2/ 100 กม.

หมายเหตุ : ข้อมูลดังกล่าวเป็นตัวเลขจำลองสถานการณ์บนฐานระยะทาง 100 กม. เพื่อเปรียบเทียบต้นทุนพลังงานระหว่างรถบรรทุกดีเซลและรถบรรทุกไฟฟ้า โดยอ้างอิงราคาน้ำมันดีเซลเฉลี่ยประมาณ 40–41 บาท/ลิตร ในประเทศไทย ณ เดือนมิถุนายน 2569 และอัตราค่าไฟฟ้าแบบ TOU สำหรับภาคธุรกิจ (On-Peak ประมาณ 4.10–4.18 บาท/kWh และ Off-Peak ประมาณ 2.58–2.60 บาท/kWh) ทั้งนี้ ต้นทุนและอัตราการประหยัดจริงอาจเปลี่ยนแปลงตามพฤติกรรมการขับขี่ น้ำหนักบรรทุก และเส้นทางของแต่ละธุรกิจ

จากตารางจะเห็นได้ว่า การใช้รถบรรทุกไฟฟ้าร่วมกับการวางแผนการชาร์จในช่วง Off-Peak สามารถช่วยลดต้นทุนด้านพลังงานต่อกิโลเมตรได้อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับรถดีเซล ภายใต้สมมติฐานที่กำหนดไว้ นอกจากนี้ ยังช่วยสนับสนุนเป้าหมายด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรอีกด้วย

อีกหนึ่งปัจจัยที่มีผลต่อต้นทุนระยะยาว คือ ค่าบำรุงรักษา

ต้นทุนของธุรกิจขนส่งไม่ได้มีเพียงค่าเชื้อเพลิงหรือค่าไฟฟ้าเท่านั้น แต่ยังรวมถึงค่าบำรุงรักษา (Maintenance Cost) ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นตลอดอายุการใช้งานของรถ

• รถบรรทุกน้ำมันดีเซล รถบรรทุกดีเซลมีระบบเครื่องยนต์และระบบส่งกำลังที่ซับซ้อน ทำให้มีค่าใช้จ่ายด้านการบำรุงรักษาหลายรายการ เช่น การเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง ไส้กรอง ระบบเกียร์ ระบบหล่อเย็น และชิ้นส่วนที่สึกหรอตามระยะการใช้งาน
• รถใหญ่ไฟฟ้า (EV Truck) รถใหญ่ไฟฟ้าขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าและแบตเตอรี่ ซึ่งมีชิ้นส่วนเคลื่อนไหวน้อยกว่ารถเครื่องยนต์สันดาปภายใน ส่งผลให้ความต้องการในการบำรุงรักษาบางส่วนลดลง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับรูปแบบการใช้งาน สภาพเส้นทาง และน้ำหนักบรรทุก

การเปลี่ยนมาใช้ EV Fleet จึงไม่ได้ช่วยลดต้นทุนด้านพลังงานเพียงอย่างเดียว แต่ยังช่วยลดความซับซ้อนในการบำรุงรักษา และลดโอกาสการหยุดใช้งานของรถจากปัญหาทางเทคนิค ซึ่งเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ช่วยสนับสนุนประสิทธิภาพการบริหารจัดการฟลีทในระยะยาว

“ที่ชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้า” คือหัวใจของการเปลี่ยนผ่าน EV Fleet

แม้ว่ารถใหญ่ไฟฟ้าจะมีศักยภาพในการช่วยลดต้นทุนด้านพลังงาน แต่ความคุ้มค่าของการใช้งานในระยะยาวไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวรถเพียงอย่างเดียว โครงสร้างการชาร์จและการวางแผนการใช้พลังงานถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานของ EV Fleet หากไม่มีการวางแผนที่เหมาะสม ธุรกิจอาจเผชิญข้อจำกัดด้านเวลาการชาร์จ ความพร้อมของสถานีชาร์จ หรือค่าใช้จ่ายด้านพลังงานที่สูงกว่าที่คาดไว้

ธุรกิจสามารถชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้าได้ที่ไหน?

ปัจจุบันมีรูปแบบการชาร์จไฟสำหรับยานยนต์เชิงพาณิชย์และ EV Truck ขนาดใหญ่ในประเทศไทย มีแนวทางหลัก 2 รูปแบบ ซึ่งแต่ละแบบมีจุดเด่นและข้อจำกัดที่เหมาะสมกับประเภทการวิ่งงานที่แตกต่างกัน

สถานีชาร์จสาธารณะ เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีการวิ่งรถระยะไกล หรือมีความจำเป็นต้องชาร์จระหว่างเส้นทาง ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการใช้งาน แต่ต้นทุนการชาร์จและระยะเวลาการรอใช้งานอาจแตกต่างกันไปตามพื้นที่และช่วงเวลา

การติดตั้งสถานีชาร์จในพื้นที่ธุรกิจ เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีรูปแบบการเดินรถค่อนข้างแน่นอน เช่น คลังสินค้า ศูนย์กระจายสินค้า หรือธุรกิจที่มีการนำรถกลับเข้าฐานเป็นประจำ โดยช่วยให้สามารถวางแผนรอบการชาร์จและบริหารต้นทุนด้านพลังงานได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับอัตราค่าไฟฟ้าแบบ Time-of-Use (TOU)

Banpu NEXT ให้บริการ Fleet Charging ครบวงจร

บ้านปู เน็กซ์ (Banpu NEXT) ให้บริการ Net Zero Solutions แบบครบวงจร เพื่อช่วยให้องค์กรสามารถบริหารจัดการพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดต้นทุนพลังงาน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสนับสนุนเป้าหมายด้านความยั่งยืนของธุรกิจในระยะยาว 

ด้วยความเข้าใจว่าความท้าทายของแต่ละธุรกิจมีความแตกต่างกัน Banpu NEXT จึงให้บริการตั้งแต่การให้คำปรึกษา การวิเคราะห์การใช้พลังงาน การออกแบบโซลูชันที่เหมาะสม ไปจนถึงการนำเทคโนโลยีพลังงานมาใช้งานจริง ไม่ว่าจะเป็นบริการให้คำปรึกษาด้าน Net Zero (Net Zero Consultation) โซลูชันลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น ระบบโซลาร์ในรูปแบบต่าง ๆ (Solar Solutions) ระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage System: ESS) ระบบบริหารจัดการพลังงานอัจฉริยะ (Energy Management System) รวมถึงโซลูชันด้าน e-Mobility

สำหรับธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ หนึ่งในโซลูชันสำคัญคือ Fleet Charging Solutions ที่ช่วยสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่การใช้งาน EV Fleet โดยครอบคลุมทั้งการติดตั้งสถานีชาร์จภายในพื้นที่ธุรกิจ (On-Site Charging) และสถานีชาร์จตามเส้นทางการขนส่ง (Route Charging)

Route Charging รองรับการชาร์จระหว่างเส้นทางสำหรับธุรกิจที่มีการเดินรถระยะไกล ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการวางแผนการใช้งาน EV Fleet และรองรับการดำเนินงานในเส้นทางขนส่งที่หลากหลาย

On-Site Charging ให้บริการออกแบบและติดตั้งสถานีชาร์จภายในพื้นที่ของลูกค้า เพื่อช่วยให้ธุรกิจสามารถวางแผนการชาร์จและบริหารต้นทุนด้านพลังงานได้สอดคล้องกับรูปแบบการดำเนินงานของตนเอง พร้อมทางเลือกด้านการลงทุนที่ยืดหยุ่นตามความเหมาะสมของแต่ละองค์กร

สรุป 

การเปลี่ยนผ่านสู่รถใหญ่ไฟฟ้าไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนแหล่งพลังงานจากน้ำมันมาเป็นไฟฟ้า แต่เป็นการปรับโครงสร้างต้นทุนด้านพลังงานและการดำเนินงานของธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ในระยะยาว

เมื่อพิจารณาทั้งต้นทุนด้านพลังงาน ต้นทุนการบำรุงรักษา และการวางแผนระบบชาร์จที่เหมาะสม รถใหญ่ไฟฟ้าจึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยให้ธุรกิจสามารถบริหารต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น พร้อมรองรับแนวโน้มด้านพลังงานและความยั่งยืนที่มีบทบาทต่อภาคธุรกิจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม ความคุ้มค่าของการลงทุนจะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น รูปแบบการใช้งานรถ ระยะทางการวิ่ง จำนวนรถในฟลีท และโครงสร้างการชาร์จที่เลือกใช้ ดังนั้น การวางแผนระบบ EV Fleet และ Fleet Charging ที่เหมาะสมกับลักษณะธุรกิจจึงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้การเปลี่ยนผ่านสู่รถใหญ่ไฟฟ้าเกิดประสิทธิภาพสูงสุด

ติดต่อเรา – Banpu NEXT

 

FAQ คำถามที่พบบ่อย

Q1 : รถใหญ่ไฟฟ้าประหยัดกว่ารถน้ำมันจริงหรือไม่?

A : โดยทั่วไป รถใหญ่ไฟฟ้ามีต้นทุนพลังงานต่อกิโลเมตรต่ำกว่ารถดีเซล โดยเฉพาะกรณีที่ชาร์จในช่วง Off-Peak หรือชาร์จผ่านสถานีชาร์จภายในพื้นที่ธุรกิจ ซึ่งช่วยลดต้นทุนด้านพลังงานในระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ

Q2 : รถใหญ่ไฟฟ้าช่วยลดต้นทุนด้านการบำรุงรักษาได้อย่างไร?

A : รถบรรทุกไฟฟ้ามีระบบขับเคลื่อนที่เรียบง่ายกว่าเครื่องยนต์สันดาป จึงลดชิ้นส่วนที่ต้องบำรุงรักษา เช่น น้ำมันเครื่อง ระบบเกียร์ และระบบไอเสีย ส่งผลให้สามารถลดค่า Maintenance และลด Downtime ของรถในระบบขนส่งได้

Q3 : หากธุรกิจต้องการวางแผนระบบชาร์จรถใหญ่ไฟฟ้า ควรเริ่มอย่างไร?

A : ควรเริ่มจากวิเคราะห์รูปแบบการใช้งานของ Fleet เช่น ระยะทางวิ่ง จำนวนรถ และช่วงเวลาการใช้งาน เพื่อเลือกโครงสร้างการชาร์จที่เหมาะสม ทั้งแบบสถานีชาร์จตามเส้นทาง (Route Charging) และการติดตั้งสถานีชาร์จในพื้นที่ธุรกิจ (On-Site Charging)

Banpu NEXT มีบริการ Fleet Charging Solutions ครบวงจร รองรับทั้ง 2 รูปแบบ เพื่อช่วยธุรกิจบริหารต้นทุนและรองรับการใช้งาน EV Fleet ได้อย่างมีประสิทธิภาพ